Szach był..

Danie dnia

"Szach był „wstrząśnięty". Gorczakow najwidoczniej nastraszył go porządnie. Nasir ad-Din przyrzekł solennie zerwać układ z Reuterem85. Szach dotrzymał słowa, co ułatwił mu sam Reuter, któremu nie udało się rozwinąć prac przy budowie kolei w ustalonym przez kontrakt 15-miesięcznym terminie. Reuter zdążył zaledwie rozpocząć roboty, zbudował mianowicie nasyp ziemny długości dwóch kilometrów. Na zorganizowaną przez Reutera ceremonię otwarcia robót ani szach, ani przedstawiciele władz perskich demonstracyjnie nie przybyli36. 23 paź­dziernika 1873 r. mirza Husejn-chan na rozkaz szacha powiadomił Reu­tera telegraficznie o zerwaniu umowy. 28 października obwieszczono w gazecie „Iran" o anulowaniu bardzo niepopularnego układu37. Szach zakomunikował posłowi rosyjskiemu, że nie zgodził się na przesunięcie terminu rozpoczęcia robót. „Reuter nie wykonał przyrzeczenia — oznaj­mił szach — anuluję kontrakt i proszę zadepeszować księciu Gorcza-kowowi, że wypełniłem swoje przyrzeczenie i mam nadzieję, iż on ze swej strony będzie współdziałał w utrzymaniu przyjaźni i dobrych sto­sunków między Rosją i Persją" Reuter zaprotestował przeciw zerwaniu układu i zażądał kompen­saty. Poparła go misja angielska w Teheranie.Do niepowodzenia całego przedsięwzięcia niemało przyczyniły się trudności, które napotkał Reuter w finansowaniu inwestycji. "

Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972