Gwarancja..

Danie dnia

"Gwarancja ta zabezpieczona została dochodami z kopalń, wód, lasów i komór celnych państwa perskiego. Gwarancja nabierała mocy prawa po ukończeniu przez Reutera budowy magistrali kolejowej od Resztu na wybrzeżu kaspijskim do Isfahanu. Aby zapewnić konce­sjonariuszowi konieczne dla takiej gwarancji dochody, oddano mu na prawach dzierżawy na okres 25 lat zarząd wszystkich perskich komór celnych. Wreszcie gdyby rząd perski postanowił w przyszłości wydać komu­kolwiek przywilej na założenie banku, Reuter miałby prawo pierwszeń­stwa przed wszystkimi innymi współubiegającymi się. Takież pierw­szeństwo przyznano mu na przedsiębiorstwa dostarczające gaz, budowy nawierzchni ulic, urządzeń miejskich w stolicy, na roboty drogowe, zorganizowanie poczty, telegrafu, młynów, fabryk i warsztatów. Ten karykaturalny układ podpisany został 25 lipca 1872 r. i ratyfi­kowany przez szacha. Rząd perski przez długi czas trzymał go w tajem­nicy, najwidoczniej zdając sobie sprawę, jakie może wywrzeć wrażenie. Gdyby koncesja Reutera została zrealizowana, Persja przekształci­łaby się całkowicie w kolonię angielską. "

Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972