W 1872 r. kapitaliści..

Danie dnia

"W 1872 r. kapitaliści angielscy przypuścili generalny atak na Persję w celu całkowitego jej ujarzmienia. Przedstawiciel londyńskiej oligar­chii finansowej bankier Julius Reuter, właściciel znanej w całym świe­cie agencji telegraficznej noszącej jego imię, zwrócił się do rządu per­skiego z prośbą wydania mu koncesji o olbrzymim zasięgu. W wypadku uwzględnienia jego żądań Reuter mógłby zająć monopolistyczną pozy­cję w najważniejszych gałęziach gospodarki kraju. Przedsiębiorca an­gielski zapewnił sobie poparcie pierwszego ministra (sadrazama) mirzy Husejn-chana. Przy załatwianiu sprawy Reutera pomagał pierwszemu ministrowi poseł perski w Anglii Muksin-chan. Wiele aspektów sprawy wydania koncesji Reuterowi pozostaje niejasne. Dyplomaci rosyjscy posiadali informacje, że Anglicy wypłacili Husejn-chanowi 60 tys. tu­manów, a Muksin-chanowi — 30 tysięcy. Dwaj inni dygnitarze otrzy­mali skromniejsze łapówki — po 4 tys. tumanów30. Wielką rolę ode­grało poparcie udzielone przez rząd angielski i jego misję w Teheranie. Oficjalnie rząd angielski oświadczył, że udziela Reuterowi tylko „moralnej" pomocy, choć publicznie aprobował jego poczynania, oznajmia­jąc, że „z zadowoleniem obserwuje, jak rząd szacha usiłuje pomnożyć bogactwa Persji" 31. W ten sposób scharakteryzowana została polityka równoznaczna z grabieżą perskich dóbr narodowych i zagarnięciem ich przez kapitalistów angielskich. "

Tekst zaczerpnięty z "Historia dyplomacji 1871-1914" wyd. Książka i Wiedza; rok 1972